Menig zelfstandig ondernemer, huiseigenaar en verenigingsvoorzitter in de voormalige gemeente Slochteren is zich eind vorige maand een hoedje geschrokken toen de jaarlijkse ’aanslag gemeentelijke belastingen’ op de deurmat viel. Die valt in sommige gevallen bijna twee keer zo hoog uit. Voor bedrijven stelt de gemeente een tijdelijk fonds in om de verhoging te compenseren, voor verenigingen een subsidieregeling.

”Het klopt dat de Onroerende Zaakbelastingen (OZB) in de voormalige gemeente Slochteren omhoog zijn gegaan,” zegt Midden-Groningen wethouder Financiën Erik Drenth. ”Dit komt omdat in verhouding met de andere gemeenten in Slochteren relatief lage OZB-tarieven werden gehanteerd.” Door de herindeling met Hoogezand-Sappemeer en Menterwolde was het nieuwe gemeentebestuur genoodzaakt de tarieven gelijk te trekken. ”De Wet Arhi verplicht herindelingsgemeenten om de OZB te harmoniseren.

Bij het beoordelen van de belastingdruk wordt gekeken naar de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Geconstateerd is dat er tussen de drie gemeenten verschillen waren en dat het niet eenvoudig was om op een simpele manier de tarieven te middelen.” Het OZB-tarief dat eigenaren van woningen in Slochteren nu moeten betalen is met 29% gestegen.

Het tarief voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen (winkels, agrarische bedrijven, sportverenigingen, etc.) is in onze voormalige gemeente met 90% gestegen. Voor eigenaren van een gemiddeld bedrijf van 315.000 euro betekent dit een stijging van 613 naar 1168 euro. Drenth: ”Het totaalbeeld van de stijging van de gemeentelijke belastingen is echter genuanceerder dan enkel de OZB-verhoging.

Door ook de tarieven voor de rioolheffing te harmoniseren zijn de harmonisatie-effecten wat gedempt.” Zo is de rioolheffing voor inwoners van de voormalige ge­meente Slochteren dit jaar met 49 euro verlaagd en de vaste jaartarieven voor afvalstoffenheffing met respectievelijk 3 euro (meer­persoonshuishouden) en 7 euro (1-persoonshuishouden). ”De waardeontwikkeling WOZ voor niet-woningen is bovendien slechts met circa 0,9% gestegen tegen 5,1% voor woningen.”

In 2019 zal de OZB in Midden-Groningen nog eens met 5% worden verhoogd. Drenth: ”We kunnen onze ogen niet sluiten voor een tekort van ruim 2 miljoen euro per jaar bij ongewijzigd beleid tot 2020. Om de tekorten van 2018-2020 weg te werken en om al onze plannen te kunnen uitvoeren, vragen wij dus een bijdrage van de bevolking. Met hen willen we samen verder bouwen aan een mooie en aantrekkelijke gemeente.”

De nieuwe verordening is van toepassing op de hele gemeente Mid­den-Groningen en heeft dus één set tarieven en vrijstellingen. ”Omdat het niet is toegestaan verschillende tarieven voor ’oude’ grondgebieden vast te stellen, ontstaat er per definitie een harmonisatie-effect.” Voor de inwoners en bedrijven van de gemeente Hoogezand-Sappemeer betekent dit dat het tarief gelijk blijft, en voor de inwoners en bedrijven van de gemeente Menterwolde blijft het tarief nagenoeg hetzelfde.

”De gelijkstelling heeft in het kader van de OZB wel een behoorlijk groot effect op de belastingdruk voor inwoners en bedrijven van Slochteren,” weet de wethouder. ”Vanwege deze toegenomen belastingdruk bij niet-woningen in Slochte­ren is in de voorjaarsnota aan de raad dan ook voorgesteld een fonds in te stellen en de ondernemers te compenseren. De raad heeft dit ook zo besloten en voor dit jaar 100.000 euro en voor volgend jaar 200.000 euro voor Slochteren gereserveerd. De raad heeft ingestemd met het instellen van het fonds.

De vorm waarin gecompenseerd wordt, wordt nu bekeken en uitgewerkt.” De compensatie is structureel en geldt eerst alleen voor Slochteren en na twee jaar voor de hele gemeente. In het kader van de harmonisatie van de technische uitvoering van de compensatie voor OZB voor sport- en cultuurorganisaties zijn de gehanteerde vrijstellingen OZB voor ’sport en cultuur’ uit de verordening gehaald. De compensatie kan verrekend worden via de ’Subsidieverordening Welzijn’.

Bij de gemeente Slochteren werd dit al via de subsidieverordening geregeld. ”Dit jaar wordt harmonisatie van het sport- en cultuurbeleid voor Midden-Groningen verder opgepakt. De OZB-compensatie wordt daarin meegenomen. Sport- en cultuurorganisaties kunnen subsidie aanvragen via de daartoe beschikbaar gestelde kanalen.” Voor woningeigenaren en huurders heeft de gemeente ook een vangnet. ”Voor hen bestaat de mogelijkheid om het aanslagbedrag in tien maandelijkse termijnen te voldoen of om een betalingsregeling aan te vragen.

Voor huishoudens met een laag inkomen en weinig vermogen is aanvragen van kwijtschelding een optie.” Huurders komen overigens enkel in aanmerking voor een aanslag afvalstoffenheffing; de gebruikersheffing OZB van woningen is sinds 2006 afgeschaft.

”In dit kalenderjaar is bovendien geen afvalstoffenheffing opgelegd; die is verschoven naar 2019. Dus in dit jaar is voor de meeste bewoners van huurwoningen dan ook sprake van een incidentele lastenverlichting.”

De gemeente heeft op basis van de jaarlijkse onderzoeken van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen en de eigen gegevens voor 2018 de woonlasten van Midden-Groningen afgezet tegen de omliggende gemeenten. ”In vergelijking tot de omliggende gemeenten heeft Midden-Groningen, ook na harmonisatie, woonlasten die onder het gemiddelde liggen,” aldus wethouder Drenth.

Voor niet-woningen is de gemeente nu op een gemiddeld niveau gepositioneerd.