Bij de bespreking van het Projectplan Herindeling, tijdens de raadscommissie van donderdag 18 juni, hebben enkele fracties grote zorgen geuit over de besognes bij de beoogde fusiepartners Hoogezand-Sappemeer en Menterwolde. Aanleiding is het fi­nanciële tekort van 4,1 miljoen euro van Hoogezand-Sappemeer en de bestuurlijke crisis in Menterwolde, waar het college onlangs is gevallen. ”Zijn onze partners wel stabiel genoeg?” vroeg CDA-voorman Fré Bos zich hardop af.

Op 6 januari jl. hadden de drie burgemeesters hun handtekening gezet onder het zogenaamde startdocument. Hierin staan het gezamenlijk gedragen perspectief en de randvoorwaarden van de drie gemeenten ten aanzien van de fusie. Op dat moment speelde al de ’angstcultuur’-kwestie op het gemeentehuis van Menterwolde. Eind maart stapte daar burgemeester Eduard van Zuijlen op, terwijl gemeentesecretaris Henk van der Wal een maand later werd weggestuurd. Tot overmaat van ramp viel anderhalve week geleden het college in Menterwolde. Aan waarnemend burgemeester Reint Munniksma en het nieuwe college de zware taak om de bestuurlijke verhoudingen te normaliseren en de rust en het vertrouwen terug te winnen. De ge­meente Hoogezand-Sappemeer staat er financieel slecht voor. Het jaar 2014 is afgesloten met een tekort van 4,1 miljoen euro. Bovendien gaan de inkomsten de komende jaren waarschijnlijk aanzienlijk omlaag, waardoor er fors moet worden bezuinigd.

In het Projectplan Herindeling staat dat er een grondig ’boekenonderzoek’ komt in de huidige gemeenten. PvdA-fractievoorzitter Anja Woortman ziet de uitkomst hiervan als het ”Go- of No Go-moment”. Ook Klaas Boer (ChristenUnie) maakt zich zorgen over de situaties bij de fusiegemeenten. ”Wij zijn natuurlijk heel erg voor het opkomen voor de zwakkeren, maar we moeten ook realistisch zijn.” Alleen Gemeentebelangen bleef tijdens de commissievergadering onverminderd positief. ”Wat ons betreft is er geen weg terug,” zei Jan Buurke namens zijn fractie. ”Het sociale aspect is wat ons bindt. Wij hebben er alle vertrouwen in dat het goed komt.” Burgemeester Geert-Jan ten Brink toonde begrip voor de zorgen van de raad. Hij noemde eind april 2016 als het finale Go- of No Go-moment, wanneer het uiteindelijke herindelingsadvies wordt vastgesteld. Ten Brink maakt zich bo­vendien zorgen over het herindelingsproces in de rest van de provincie. De drie gemeenten lo­pen voorop als het gaat om de herindeling. Van de 23 gemeenten zijn Slochteren, Hoogezand-Sappe­meer en Menterwolde de eerste ge­meenten die een fusietraject hebben ingezet. Sinds het aantreden van het nieuwe college van Gedeputeerde Staten ziet Ten Brink dat Groninger gemeenten zich onttrekken aan de herindeling of er zich minstens niet al te druk meer om maken. ”De uitgangspunten zijn door het provinciebestuur losgelaten, een deel van de gemeenten gaat wel, een deel gaat niet herindelen. Enige sturing van Provinciale Staten zou wel helpen,” zei hij een week eerder tijdens de commissie Financiën. In oktober 2017 staan gemeenteraadsverkiezingen gepland. De nieuwe gemeente, die als werktitel HSSM draagt en 62.000 inwoners gaat tellen, moet vervolgens op 1 januari 2018 een feit zijn. Voor het zover is moeten er nog heel wat harde noten worden gekraakt.