Meer dan 100 jaar historie met rijtuigen, fietsen, modeshows en klederdrachten is het motto van de Fraeylema Koetsentocht. De organisatie duikt dit jaar voor de twintigste keer in het verleden met een rijtoer, aangevuld met streekdrachten, modeshows en rijwielen op topniveau. Dit oer-Hollandse straatbeeld be­staat alleen nog bij speciale gelegenheden zoals de Fraeylema Koetsentocht, dit jaar op zaterdag 3 september a.s.

Hoe zat het ook alweer?

Aan de klederdrachten herkende je de streek en de geloofsovertuiging. Per gebied golden strenge kledingvoorschriften. De Fraeylema Koetsentocht wordt dit jaar opgeluisterd met streekdrachten uit Friesland, Groningen en Drenthe. Klederdrachten gaven aan tot welke stand je behoorde, wat je functie was en welke huisvlijt je beheerste. Het wassen en stijven van de mutsen was geen sinecure; vrouwen riepen daarvoor de hulp in van een mutsenmaakster. Verder droegen de dames sieraden, zoals een bloedkoralen ketting met een gouden slot. Mannen hadden zilveren broeksknopen, horlogekettingen en gouden keelknopen.

Standsverschil moest er zijn

Er bestond een strenge sociale controle en een zichtbaar onderscheid tussen elite, boeren, middenstanders, vissers, landarbeiders en huispersoneel. Zo droeg de vrouw van een keuterboer een zilveren oorijzer met zilveren sierknoppen; goud was weggelegd voor rijkere boerinnen. Wie ijdel was en boven zijn stand leefde, had het ”hoog in de bol”. Daarnaast waren er verschillen per seizoen, doordeweeks en zondags en voor getrouwden en ongetrouwden. Wie in de rouw was droeg rouwkleding. Aan het eind van de 20e eeuw stierven de streekdrachten uit en ging het ambacht voor het maken van hoofdijzers, kleding en mutsen verloren. Elke provincie heeft nog enkele (hoog)bejaarden, die vergroeid zijn met hun klederdracht. Het ziet ernaar uit dat deze traditie binnenkort is uitgestorven. Het bestuur van de Fraeylema Koetsentocht is blij dat het bij haar twintigjarig bestaan deze kleurrijke drachten aan het publiek kan presenteren.

De Fraeylema Koetsentocht maakt opnieuw een reis door de tijd. Zo’n dikke 100 jaar geleden bepaalden paardentrams, omnibussen, brikken, Jan Pleziers en postkoetsen het straatbeeld. Ze werden gebruikt om mensen van A naar B te brengen, maar ook om boodschappen te vervoeren. Het bezit van een eigen rijtuig met paarden was kostbaar en alleen weggelegd voor welgestelde burgers en adellijke families. De historische koetsen van nu zijn een goed onderhouden levend erfgoed. Het is het bestuur van de Fraeylema Koetsentocht weer gelukt om zo’n 30 topmodellen van fraai gerestaureerde, authentieke rijtuigen op de been te brengen.

Net zoals in 2014 is ook dit jaar de Stichting Oud-Oranje van de partij. Getoond worden zorgvuldig nagemaakte keizerlijke japonnen en kostuums voor hoogtijdagen en staatsbezoeken. De groep verplaatst zich in de rijtuigen, die aan de tocht meedoen.

De tocht van 2016 is 20 kilometer lang en start zoals gebruikelijk bij de manege aan de Schildwol­der­dijk in Schildwolde. De route gaat via Woudbloem naar Harkstede om vervolgens via de Hoofdweg naar Slochteren te gaan, waar op het Erfgoedplein de presentatie van de deelnemers wordt gehouden. Zie voor meer informatie:www.fraeylemakoetsentocht.nl.