De noodopvang voor vluchtelingen in Kolham verloopt naar tevredenheid. Het onderkomen wordt continue verbeterd en medewerkers van het COA en vrijwilligers uit het dorp doen er alles aan om het verblijf voor de vluchtelingen zo prettig mogelijk te maken. ”Het COA doet goed werk en de inwoners van Kolham hebben vanaf het eerste moment gezorgd voor een warm welkom. Daar ben ik buitengewoon trots op,” zegt burgemeester Geert-Jan ten Brink.

Vier maanden na de openstelling van de noodopvang is er veel veranderd in Kolham. Waren de inwoners eerst nog bang voor hun eigen veiligheid, maken zij zich nu vooral zorgen over de veiligheid van de vluchtelingen. Dit vanwege de ligging van de opvang nabij een druk kruispunt. Burgemeester ten Brink steekt de loftrompet. ”Het tekent hoe de inwoners van Kolham de vluchtelingen hebben omarmt. Zij doen er alles aan om de situatie voor deze mensen zo goed mogelijk te laten verlopen.” Waakzaam is hij wel. ”De Opvang verloopt volgens verwachting, maar we moeten de gebeurtenissen blijven monitoren en eventuele signalen van de onafhankelijke klankbordgroep serieus oppakken.” Tot dusverre is er volgens Ten Brink melding gemaakt van achttien incidenten. ”Een deel daarvan had te maken met het foutief parkeren van bezoekers. Verder zijn er voorvallen gemeld tussen vluchtelingen onderling.” COA-woordvoerder Alet Bouwmeester beaamt de woorden van Ten Brink. ”Alleen vorige week zaterdag was er een opstootje waarbij twee groepen het tegen elkaar opnamen. Die ruzie was echter snel gesust.” Zij ziet het als een incident. ”Zet eens driehonderd Nederlanders bij elkaar in een kleine ruimte. Dan gebeurt er ook wel wat.”

De tijdelijke opvang voor vluchtelingen werd begin november in gebruik genomen en is ondergebracht in een loods op het industrieterrein aan de Albert Einsteinlaan. Het voormalige bedrijfspand is opgedeeld in compartimenten. Er zijn bedden geplaatst en sanitair-units neergezet. Ook is er een provesorische eetzaal en een recreatiezaal ingericht en is er een wasserette dat door de vluchtelingen zelf wordt gerund. De noodopvang is nog niet vol. Er verblijven momenteel zo’n 280 mensen terwijl er een vergunning is afgegeven voor maximaal 380 personen. ”Dat komt omdat er momenteel minder vluchtelingen naar ons land komen,” zegt Ten Brink. Wel blijven de vluchtelingen langer in de noodopvang dan het COA vooraf had verwacht. Het verblijf kan momenteel oplopen tot zes maanden, voordat een asielprocedure wordt opgestart. ”Er is te weinig plek in bestaande AZC’s vanwege de eerdere toestroom van vluchtelingen. De bouw van de nieuwe centra duurt langer dan verwacht. Daarom moeten de vluchtelingen helaas langer in een noodopvang verblijven,” stelt de burgemeester. Om die reden krijgen in Kolham de kinderen tussen vier en twaalf jaar nu onderwijs. Bouwmeester: ”Voor kinderen ouder dan twaalf jaar willen we dit in de komende week eveneens realiseren.” Ook voor volwassenen is er Nederlandse les. Het COA zorgt er verder voor dat de vluchtelingen kunnen sporten, knutselen of deelnemen aan een bootcamp. Bouwmeester en Ten Brink roemen hierbij de inzet van de vele vrijwilligers die zich verenigd hebben in ’Kolham Verwelkomt’.

Nadat begin november bekend werd dat er een noodopvang zou komen voor vluchtelingen kwamen er in Kolham spontaan allerlei burgerinitiatieven van de grond. De vrijwilligers hebben zich nu verenigd in ’Kolham Verwelkomt’, dat valt onder de stichting ’Groningen Verwelkomt Vluchtelingen’. De stichting heeft als doel vluchtelingen in Gronin­gen een warm welkom te heten.

Samen met de inwoners van Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde organiseert de stichting sociale en culturele activiteiten voor de vluchtelingen in de noodopvang in Kolham. ”Daarbij willen wij dat zij zich thuis voelen in onze gemeenten,” aldus woordvoerster Esmeralda Smith. ”Wij fungeren als intermediair tussen de samenleving en de vluchtelingen.” Stichting Groningen Verwelkomt is in september 2015 begonnen als burgerinitiatief om vluchtelingen welkom te heten middels het schenken van een welkomstpakketje. ”Dit was een groot succes. Inmiddels zijn we uitgegroeid tot een stichting, bestaande uit tientallen vrijwilligers.” De stichting werkt in Kolham nauw samen met het COA met als doel de sociale en culturele activiteiten te coördineren. ”Wij willen dat de vluchtelingen kennis maken met Kolham en haar inwoners. Naast het feit dat dit verrijkend is voor de vluchtelingen, zien wij dit ook als verrijking voor de inwoners van ons dorp.”

In Kolham is men inmiddels ook begonnen met het vullen van welkomstpakketjes. ”Veel inwoners uit de omgeving hebben een dergelijk pakketje al mogelijk gemaakt. Door dit te geven aan de vluchtelingen laten we met een klein ge­baar zien dat iemand er toe doet en welkom is in ons dorp. Als burgers van Kolham en omgeving willen we zo de goede initiatieven vanuit de gemeente en instanties versterken met een persoonlijke boodschap: wees welkom in Kolham,” zegt Smith. Te denken valt hierbij aan een warme muts, sjaal, (kaart)spel, pen, notitieblokje en toiletartikelen. De initiatiefnemers willen de pakketten laten vergezellen van een ansichtkaart met de tekst ’Groeten uit Kolham’. ”Het leukste is natuurlijk als daarin een welkomstboodschap staat of een tekening van een kind.” In de afgelopen vier maanden hebben de vrijwilligers reeds tal van andere initiatieven ontplooid. Sinterklaas is langs geweest en de brandweer hield onlangs een demonstratie bij de noodopvang. De vluchtelingen kunnen deelnemen aan een knutsel-workshop of krijgen les in breien. Ook komen dorpsgenoten langs om met de bewoners te schaken, tafeltennissen of biljarten. ”Het contact geeft de mensen afleiding en draagt bij aan de integratie,” aldus Smith. Er worden uitstapjes gemaakt naar de kinderboerderij en in samenwerking met het COA wordt momenteel een programma opgezet onder de noemer ’Eat and Meet’, waarbij vluchtelingen bij mensen en organisaties uit de omgeving komen eten. ”Het zijn prachtige initiatieven. Ik vind het mooi om te zien wat zo’n noodsituatie met onze samenleving doet,” zegt burgemeester Geert-Jan ten Brink hierover. Ondanks de burgerinitiatieven zijn er volgens Ten Brink en COA-woordvoerder Alet Bouwmeester nog altijd een aantal vooroordelen te betreuren. ”Het is een groot misverstand dat vluchtelingen in de noodopvang geld zouden ontvangen. Dat is pertinent onjuist. Het geld dat sommigen nog bezitten hebben ze meegenomen uit hun thuisland,” zegt Ten Brink. ”Je hoeft ook niet arm te zijn om te moeten vluchten.” Een andere misvatting gaat over het bezit van mobieltjes en de wifi-aansluiting in de noodopvang. Bouwmeester: ”Het klopt dat bijna alle vluchtelingen in het bezit zijn van een smartphone. Maar wat zou je zelf doen als je in een vreemd land werd opgevangen? Het is hun enige connectie met het thuisfront. Daarom sluiten we zo snel mogelijk wifi aan als we een noodopvang plaatsen. Anders gaat men massaal op zoek naar andere locaties om te kunnen internetten.” Bouwmeester vertelt dat zo’n wifi-aansluiting ook bijzondere verhalen oplevert. ”Zo is er in Kolham een meisje van dertien jaar dat via het kijken naar YouTube-filmpjes in no-time de Nederlandse taal heeft geleerd.” Smith vult haar aan. ”En nu helpt zij de andere vluchtelingen bij de Nederlandse les.”