Het was de bedoeling dat de huurders van de tien beroemde witte huisjes in Woudbloem driekwart jaar moesten doorbrengen in de tijdelijke containerwoningen aan de rand van het dorp. De karakteristieke arbeiderswoningen zouden na de versterkingsoperatie deze zomer worden opgeleverd, maar door ’technische uitdagingen’ wordt dat pas in december. Ze voldoen dan wel meteen aan (bijna) alle moderne kwaliteitseisen.

De monumentale rijtjeswoningen in Woudbloem zijn in 1906 gebouwd en kennen een bewogen geschiedenis. Ze behoorden bij een grote aardappelmeelfabriek, die het gehucht haar naam gaf. De woningen waren bedoeld voor het vaste personeel; zij mochten niet verhuizen zolang ze voor de fabriek werkten. De coöperatieve aardappelmeelfabriek, die was gelegen tussen de Slochter Ae en de Scharmer Ae, sloot na de campagne in 1967 definitief haar poorten. Later opende op het voormalige fabrieksterrein een watersportcentrum met jachthaven en werf.

Na de sloop van De Woudbloem resteerden enkel nog de loods, de voormalige huizen van de boekhouder en directeur, en het tiental blokwoningen aan het water naast de fabriek: De Tienborg (in de volksmond ook wel Lange Jammer genoemd). Begin jaren zeventig werden de leegstaande woningen – de arbeiders waren na de sluiting vertrokken – gekraakt door met name studenten uit Groningen. In die rumoerige periode werden er regelmatig concerten georganiseerd met bands als Herman Brood & His Wild Romance. Toen de woningen waren ontruimd, werd Stichting Woningbouw Slochteren in 1984 eigenaar. Een grondige renovatie volgde, waarbij de voorgevels wit werden gepleisterd en de huisjes weer plaats boden aan één- en tweepersoonshuishoudens.

Vorig jaar besloot de huidige eigenaar, woningcorporatie Lefier, om de woningen aardbevingsbestendig te maken. Al snel werd duidelijk dat de werkzaamheden dusdanig ingrijpend waren dat de bewoners tijdelijk elders moesten worden ondergebracht. ”Het is door de unieke constructie al een lastige klus, maar vanwege de monumentale status van De Tienborg is het bouwtechnisch helemaal een uitdagend project geworden,” zegt Marleen Piek, woordvoerder namens Lefier. ”Je kan niet zomaar alles slopen.

Tijdens het versterkingsproces bleek dat sommige delen niet stevig genoeg waren om de huizen aardbevingsbestendig te maken. Hierop hebben we besloten om de werkzaamheden tijdelijk stil te leggen en opnieuw berekeningen te maken,” is haar verklaring over de uitgelopen werkzaamheden. Het projectteam constateerde onder meer dat de oude tussenmuren het nieuwe dak niet konden dragen. Uiteindelijk heeft het gehele pand, zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde, een stalen geraamte gekregen.

De karakteristieke arbeiderswoningen worden niet geheel energieneutraal. ”Dat was helaas niet mogelijk,” zegt Piek daarover. ”Er is gekozen om het dak niet te voorzien van zonnepanelen. En de huizen blijven ook gewoon aangesloten op het gas.” Inmiddels zitten er wel nieuwe houten vloeren in, zijn de muren volledig geïsoleerd evenals het nieuwe dak. ”De woningen voldoen straks aan het actuele bouwbesluit en krijgen dan ook het energiezuinige A-label.

Voor een monumentaal pand is dat helemaal zo slecht nog niet. Als straks het frisse stucwerk erop zit, zijn de woningen weer zo goed als nieuw.” Volgens haar wordt de versterkte huizenrij in december alsnog opgeleverd. ”Als de bouwwerkzaamheden zijn afgerond gaan we de tuinen en terrassen nog in oorspronkelijke staat terugbrengen.” Samen met de huurders is echter afgesproken dat ze pas na de feestdagen gaan verhuizen. Piek: ”Zo zitten zij met de kerst niet tussen de verhuisdozen en kan het vocht in die periode uit de huizen wegtrekken.” Daarna staat niets een nieuw hoofdstuk in de roemruchte historie van De Tienborg van Woudbloem meer in de weg.