spot_img

Wordt de gewone burger hekkensluiter bij de gaswinningsproblematiek?

Laatste nieuws

Onderstaande informatie over de huidige stand van zaken betreffende het aardbevingsdossier is geschreven door Kees Kemper uit Siddeburen.  Kees woont al 16 jaar in Siddeburen en is lid van de Veengroep, een bewonersorganisatie van de bewoners van de Eideweg, Veenweg en Veendijk in Siddeburen die zich sterk maakt voor de versterkingsoperatie in Siddeburen en omgeving. Hij is namens de Veengroep tevens lid van de Vereniging Dorpsbelangen ’Siddeburen Vooruit’.

Beste lezers,

wat mij verbaast is dat na de beving van Huizinge (2012) 26.809 adressen het predicaat onveilig kregen toegekend. Het grootste deel ervan betreft het woonhuizenbestand waarvan er op 31 maart 2021 slechts bij de versterking 1.865 als afgerond mogen worden beschouwd (volgens NCG), dit is 7% van het hele bestand.

Volgens welingelichte bronnen denkt men nog ongeveer 5 jaar nodig te hebben om alle woningen veilig te maken. Dit houdt in dat vanaf begin 2021 tot eind 2025 nog 24.944 woningen moeten worden versterkt (ongeveer 5.000 per jaar). Uiteindelijk is dit een hele grote opgave, zeker gezien dat men vanaf 2012 over 1.865 adressen 8 jaar heeft gedaan.

Ook de overheid vindt dat de versterking veel te lang duurt (is zelf mede-veroorzaker hiervan) en probeert op alle mogelijke manieren het te versnellen door het nemen van diverse maatregelen. Enige maatregelen die zijn genomen zijn het aan de zijlijn zetten van de NAM voor de schadeafhandeling en versterking en de versnellingsaanpak (januari 2020) en de bestuurlijke afspraken van 6 november die de bewoners meer veiligheid, duidelijkheid en een nieuw perspectief moet bieden en het complementeren van de tijdelijke wet Groningen met de wet versterking gebouwen (die medio juni 2021 in gaat).

De bestuurlijke afspraken beloven ons financiële tegemoetkomingen. Enkele van deze maatregelen zijn het verstrekken van 30.000,- euro aan woningbezitters die afzien van de versterking via de ’oude’ norm NPR 2018 en kiezen voor de nieuwe norm NPR 2020. Ook is gedacht aan de overige inwoners van het aardbevingsgebied, waarvan hun huis niet behoeft te worden versterkt.

Die krijgen een bedrag van 10.000,- euro toegekend voor verbetering en verduurzaming van hun woonhuis. Het IMG (afhandeling schades) is inmiddels gestart met het uitkeren van de waardevermindering woonhuizen. In de loop van dit jaar zal ook de immateriële schade worden toegekend (is nog in de experimentele fase). Via het SNN Fonds wordt eenmalig de waardevermeerderingssubsidie betaald voor duurzaam herstel met een maximum van 4.000,- euro.

Al met al gebeurt er administratief en wetmatig veel, maar helaas zit er nog geen schot in de versterking wat mede de veiligheid van ons als inwoners moet garanderen. Er zijn intussen nog enkele obstakels die moeten worden genomen alvorens de versterking op stoom komt en de vele beloofde busjes gaan rijden, dat zijn namelijk:

  • Het bekrachtigen van de tijdelijke wet Groningen (ook wel gaswet genoemd) door de Eerste Kamer (gedacht wordt medio juni 2021);
  • Het uitbrengen van een meerjarenplan van de zes aardbevingsgemeenten voor de uit te voeren versterkingen (medio dit jaar) en het plannen van de tijdelijke huisvesting;
  • Het opdoen van ervaringen in de bouw met de geïntroduceerde typologie aanpak (gestart in maart 2021 met 300 opnames);
  • Er moet volgens de cijfers van de NCG (31 januari 2021) nog worden gestart met het opnemen van 3.158 adressen. Verder moeten er nog 17.748 plannen worden uitgewerkt;
  • Het implementeren van een duurzame schadeherstel (TWG) wat inhoudt het eventueel herstellen van de fundatie en indien nodig het wegnemen van de oorzaak ervan;
  • Het beter samenwerken van de uitvoeringsorganen NCG (versterking) en IMG (schadeherstel), met name bij de complexere gevallen (hier wordt inmiddels druk aan gewerkt);
  • Het aantrekken van meer ervaren personeel in de bouw (schijnt nu al problematisch te zijn);
  • Het vormen van een nieuw kabinet (dit voor het nemen van belangrijke besluiten);
  • Het goed reguleren van de maatregelen rondom de coronapandemie;
  • Helaas is demissionair minister Bas van ’t Wout van Economische Zaken tijdelijk uit de running wegens ziekte en wordt tijdelijk vervangen, dit kan het versterkingsproces ook vertragen i.v.m. de inwerkperiode.

Volgens de NCG worden voor juli dit jaar alle inwoners van het aardbevingsgebied persoonlijk op de hoogte gebracht wat er staat te gebeuren. Voor sommigen van hen geldt dat ze nog een keuze moeten maken uit de versterkingsmethodiek (NPR 2018 of NPR 2020).

Kosten

De veroorzaker van de schade, de NAM, dient alle kosten ervan te betalen, maar is inmiddels door de moeizame afhandeling van de schades door de overheid uit het schadeproces gehaald. Let wel dat de overheid mede aandeelhouder is van de NAM en door de mis te lopen winsten dient deze ongeveer 75% van de kosten mee te betalen en dus uiteindelijk wij als burgers (met andere woorden: deels een sigaar uit eigen doos).

Gelukkig zijn er in Den Haag meerdere volksvertegenwoordigers (Kamerleden) die de gaswinningsproblematiek goed in de gaten houden en daar waar nodig aan de bel trekken als het dreigt mis te gaan. Dit ondanks dat we maar 5% van de kiezers in Nederland vertegenwoordigen! Dankzij hen en de informatie van de vele gedupeerde burgers, staat Groningen nog steeds volop in de schijnwerpers en worden alle ontwikkelingen nauwkeurig gevolgd en daar waar nodig wordt er bijgestuurd.

Middels een zwartboek, opgezet door Kamerlid Sandra Beckerman van de SP worden de bestuurders op de hoogte gehouden van de vele misstanden. Ook is er een parlementair onderzoek gaande over de gaswinning wat ook de aandacht op ons blijft richten.

Alle te treffen maatregelen en vergoedingen dienen betaald te worden en terecht dient de opgelopen schade, zoals beloofd, ruimschoots vergoed te worden. Enkele jaren geleden liet de toenmalige minister van Economische Zaken Erik Wiebes los dat het geld tegen de plinten opklotst. Helaas heeft in die tussentijd corona roet in het eten gegooid en ziet het financiële plaatje er anders uit. Wij in het aardbevingsgebied moeten ervoor zorgen dat wij niet het kind van de rekening worden en zullen zeer zeker alert moeten blijven op de ontwikkelingen in Den Haag!

Wat wil het geval?

Nadat er besloten is de gaskraan in 2022 helemaal dicht te draaien moest hiervoor de Gaswet en de Mijnbouwwet worden gewijzigd. Op verzoek van de minister van Economische Zaken en Klimaat moest de NAM jaarlijks één of meerdere operationele strategieën (OS) opstellen om te komen tot het minimaliseren van de verwachte bodembeweging. Op 13 maart 2020 heeft de minister gekozen voor strategie nr. 2.

Door de versnelde afbouw van de gaswinning kon de HRA, een model voor de verwachte bodembeweging, de seismische risico’s en de gevolgen voor de inwoners en gebouwen naar beneden worden bijgesteld, waarbij de laatste is bijgesteld en is ingegaan op 1 januari 2021, te weten de HRA 2020. Door te kiezen voor strategie nr. 2 was/is te verwachten dat er nog hooguit 82 woningen met een licht verhoogd risico zouden overblijven.

Volgens vele deskundigen kan onze bodem ook na het dichtdraaien van de gaskraan nog vele tientallen jaren onrustig blijven en kunnen er zich nog aardbevingen voordoen. Met andere woorden: onze veiligheid kan ook na het dichtdraaien van de gaskraan niet worden gegarandeerd!

De veroorzaker van de ontstane situatie is de NAM. Bij één van de laatste persberichten vond de NAM dat het bijna niet nodig was dat er nog versterkt moest worden (hooguit een vijftigtal woonhuizen) en dat hierdoor de kosten van herstel drastisch lager kunnen worden.

Direct na de uitspraak bleven de reacties niet uit en wel van de Groninger Bodem Beweging (GBB), de provincie, gemeenten, toezichthouder SodM, demissionair minister Ollongren en met name de Tweede Kamer was woedend over de gedane uitlatingen. De Tweede Kamer eist nog voor de zomerhoorzitting een gesprek met de NAM waarbij de directeur tekst en uitleg moet geven voor zijn uitspraken.

De NAM geeft eigenlijk aan dat de kosten te hoog worden en wenst niet alles te betalen en zoekt uitwegen om er onder uit te komen. Wettelijk gezien is de NAM buitenspel gezet, maar dient wel het gelag te betalen. De uitlatingen van de heer Attema, directeur van de NAM, zijn duidelijk bedoeld als stemmingmakerij en hij hoopt dat hierdoor onrust onder de bevolking ontstaat en denkt er zo financieel voordeel uit te halen. Gelukkig heeft dit tot op heden averechts gewerkt.

’Even niet aan gedacht’

In Overschild worstelt het dorp met de bouwkosten die in de loop der jaren fors zijn gestegen, waarbij nu blijkt dat er inwoners de dupe van zijn geworden. Blijkbaar was de calculatie niet geïndexeerd en werd er dus geen rekening gehouden met prijsverhogingen, met tot op heden als gevolg dat sommige inwoners het resterende deel uit eigen zak moeten betalen of dat het huis niet afgebouwd kan worden.

De overheid probeert hier een mouw aan te passen en we hopen dat dit snel wordt opgelost. De overheid moet in de aankomende periode er terdege rekening mee houden dat prijsverhogingen niet zijn uit te sluiten en zeker gezien de lange tijd die er zit tussen het maken van de calculatie en de uiteindelijke versterking. Ook begint het tekort aan vakbekwaam personeel een rol te spelen, zeker nu de versterking op stoom begint te komen.

Nog veel vragen

De geïntroduceerde bestuurlijke afspraken van 6 november 2020 roepen nog veel vragen op bij de burgers en Kamerleden. Vandaar dat SP-kamerlid Sandra Beckerman 25 vragen hierover toespeelde aan demissionair minister Bas van ’t Wout en Kajsa Ollongren. Veel kaders van de ons voorgeschotelde bedragen zijn nog steeds niet bekend, terwijl de burgers met een te versterken woonhuis wel moeten beslissen of ze 13.000,- euro (onderdeel van de 30.000,- euro vergoeding) afkoopsom accepteren voor de keuze naar een lichtere aanpak (NPR 2020 i.p.v. NPR 2018). Hoe meer mensen deze keuze maken des te goedkoper wordt de versterking (hier is niks mis mee, maar dan moet je wel weten wat de uiteindelijke consequenties hiervan zijn).

Nog even wachten

In het voorjaar is door de Tweede Kamer de Tijdelijke Wet Groningen aangenomen, aangevuld met vele amendementen betreffende het uitvoeren van de versterking. Onlangs bemoeide demissionair minister Bas van ’t Wout zich nog even met de uitslag en wilde twee wetswijzigingen niet uitvoeren gezien de te verwachten hoge kosten ervan, zoals b.v. juridische bijstand voor inwoners. Naar verluid is de minister echter niet gerechtigd dit te doen, aldus een hoogleraar en is dat in strijd met artikel 84 van de grondwet.

Nieuwe aanpak

Het IMG heeft een nieuwe aanpak ontwikkeld voor de afhandeling van de bevingsschade. De kosten van expertise lopen uit de klauwen en er is geen eenduidigheid bij de beoordeling van schade. Bij vergelijkbare woningen wordt door de ene inspecteur de schade beoordeeld als aardbeving gerelateerd, terwijl een ander het gooit op niet-aardbeving gerelateerd.

Door dit soort verschillen ontstaat er onrust bij de gedupeerden en is de uitkomst ook niet meer te verdedigen. Wereldwijd hebben wetenschappers al enige jaren gezegd dat het zeer moeilijk is te achterhalen of een schade direct of indirect wordt veroorzaakt door de gevolgen van een aardbeving. Het ligt in de bedoeling de huidige beoordelingsmethodiek te actualiseren en te verfijnen.

Hoe moeten we omgaan met de gevolgen van diepe bodemdaling, het verergeren van schades, mestkelders en zettingsschades. Met name voor schades aan de randen of buiten de contouren van het aardbevingsgebied heeft dit impact. Helaas wordt er hierdoor in sommige situaties afbreuk gedaan aan de gemaakte afspraken (omgekeerde bewijslast wat wettelijk is vastgelegd).

Ook zal de uit te keren hoogte van schades afhangen van de afstand tot Huizinge, waar tot op heden de grootste beving plaatsvond (net of een schade dicht bij Huizinge duurder is om te herstellen dan b.v. een schade op 15 kilometer afstand van Huizinge).

Daar het beoordelen van schades soms duurder uitpakt als de herstelkosten kan de gedupeerde kiezen als het om de eerste gemelde schade gaat, dit af te kopen met eenmalig 5.000,- euro. Bij afkoop kan men hierna geen beroep meer doen op schadeherstel, tenzij er aanleiding is door een zware aardbeving. Al deze maatregelingen zijn nodig om de hoge kosten van expertise te reduceren en meer aandacht te kunnen besteden aan meer complexere schades en duurzaam herstel ervan.

Woensdag 19 mei heeft in een debat van de Tweede Kamer de directeur van het IMG, Bas Kortmann, zijn plannen voorgelegd aan diverse Kamerleden die hierover veel vragen stelden. Voor bepaalde wijzigingen moet hierop de wet nog worden aangepast. Ook heeft Bas Kortmann gevraagd om verruiming van de bevoegdheden van het IMG. Het wachten is op goedkeuring door de Eerste Kamer van de Tijdelijke Wet Groningen (medio juni). Deels uitholling van de schadevergoeding is niet aan te ontkomen, echter zijn er ook positieve punten zoals het duurzaam aanpakken van de te herstellen schades.

Samengevat

Kortom, al met al komt de gewone burger het laatst aan bod bij de versterking en zullen ze proberen te bezuinigen. Hierover zal ongenoegen ontstaan bij de burger. Te denken valt aan de consequenties van het afkopen van schade of de eventuele gevolgen voor het kiezen voor een lichtere versterkingsmethode. Gelukkig zijn er voldoende mogelijkheden om ontstane geschillen aan te vechten.

Ik denk hierbij b.v. aan Stut en Steun voor advies en juridische bijstand. Ook is het belangrijk de ontwikkelingen van de overheid in de gaten te houden. Heb je al gesproken met buurtbewoners? Weet je inmiddels al wat er met jouw huis staat te gebeuren? Voor welke vergoedingen en subsidies kom je in aanmerking en wat zijn de kaders ervan? Heeft je gemeente al een duidelijk plan van aanpak en moet je tijdelijk verhuizen? Zijn er mogelijkheden om voor collectieve zaken te putten uit de hiervoor ter beschikbaar gestelde tegoeden van het Nationaal Programma Groningen? We moeten er in ieder geval voor zorgen dat we niet weer de hekkensluiter worden in de gaswinningsproblematiek, maar proberen om er beter uit te komen.

Kortom, er zijn voor ons als gedupeerden veel mogelijkheden, maar je moet ze wel weten te vinden. Stilzitten en achterover leunen en wachten wat er gaat gebeuren is het laatste wat je in dit geval moet doen. Laat je niet verrassen en steek vroegtijdig je voelsprieten uit. Contact opnemen met een plaatselijke dorpsvereniging behoort ook tot de mogelijkheden. Verenigt u!

Voor meer informatie voor bewoners van Siddeburen en omstreken kunt u zich wenden tot het secretariaat van de Vereniging Dorpsbelangen ’Siddeburen Vooruit’, e-mail: [email protected], of schriftelijk naar Hoofdweg 38, 9628 CP Siddeburen.

Latest Posts

Aanbevolen

't Bokkeblad Digitaal

Meld u aan voor 't Bokkeblad Digitaal en ontvang 't Bokkeblad elke week in uw mailbox.

Elke woensdag vanaf ± 10.30